In december gaat de zon in Brussel rond twintig voor vijf onder. Wie na het werk nog wil fietsen, doet dat de komende maanden dus binnen. Dan komt de vraag: zet je je mountainbike op een fietstrainer, of zet je er een aparte hometrainer naast? Kies je verkeerd, dan staat er in februari een toestel in de garage waar je al weken niet meer op zat. Hieronder rekenen we het door aan de hand van één concrete winterweek.
Kort antwoord:
- Rijd je in het weekend nog buiten en train je in de week binnen, dan is een hometrainer meestal de slimmere keuze: je fiets hoeft niet elke week proper gemaakt en omgebouwd te worden.
- Rijd je de hele winter alleen binnen en ben je de enige gebruiker, dan doet je eigen mountainbike op een fietstrainer het prima.
- Kies je een hometrainer, let dan op het weerstandstype, het vliegwiel, hoe ver zadel en stuur verstellen en of hij met je trainingsapp praat.
🤝 Samenwerking
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Fitwinkel. De tips en informatie vinden we waardevol voor mountainbikers die het hele jaar door willen trainen.
Waarom een mountainbike geen ideale huiskamerfiets is
Een mountainbike op een fietstrainer zetten vraagt meer dan je zou denken, om drie redenen.
Noppenbanden. Op een trainer waarbij je achterwiel tegen een rol drukt, maakt een noppenband meer lawaai dan een gladde band, en hij slijt er sneller. Met buren onder je kom je al snel uit bij een aparte trainerband of een extra achterwiel.
Assen en cassettes. Bij een direct-drive trainer haal je het achterwiel eruit en zet je de fiets op de cassette van de trainer. Recente mountainbikes hebben vaak een Boost-achteras van 148 mm met steekas. Daarvoor heb je bij veel trainers een aparte adapter nodig, en een 12-speed MTB-cassette past niet altijd zonder ander freehub-lichaam.
Modder. Rijd je zondag een natte rit in de Kempen of de Ardennen, dan moet je fiets eerst proper voor hij dinsdag in je living op de trainer mag.
Niets daarvan is onoverkomelijk. Het kost wel telkens tijd, en precies die tijd beslist of je op een donkere dinsdagavond nog opstapt.
De winterweek: vier ritten, zo’n vijf uur
Neem een recreatieve mountainbiker die in het weekend graag buiten rijdt en in de week drie avonden een uurtje vrij heeft. Zo ziet zijn winterweek eruit:
| Dag | Sessie | Duur | Intensiteit |
|---|---|---|---|
| Dinsdag | Rustige duurrit binnen, daarna kracht en core | 45 + 15 min | Praattempo |
| Donderdag | 15 min inrijden, 4 x 4 min hard met telkens 3 min rustig trappen ertussen, 10 min uitrijden | 50 min | Hard in de blokken |
| Zaterdag | Rustige duurrit binnen, daarna kracht en core | 60 + 15 min | Praattempo |
| Zondag | Mountainbikerit buiten, bij noodweer 90 min binnen | 2 tot 3 uur | Rustig, de hellingen doen de rest |
| Overige dagen | Rust | – | – |
Praattempo betekent dat je nog in volzinnen kan praten, maar niet meer kan zingen. Train je met een hartslagmeter, dan zit je grofweg tussen 64 en 76 procent van je maximale hartslag. Dat is wat de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC “matig intensief” noemt.
De intervallen zijn zwaarder: vier minuten waarin praten niet meer lukt, maar die je wel tot het einde volhoudt. Het schema komt uit Noors onderzoek met lopers, waar de blokken op 90 tot 95 procent van de maximale hartslag lagen en de deelnemers het drie keer per week deden. Voor een recreant die ook nog buiten rijdt, is één keer per week een verstandig begin. Dat is een vuistregel, geen wet. Ben je lang niet actief geweest of heb je hartklachten, overleg dan eerst met je huisarts.
Drie rustige ritten en één harde: dat ligt dicht bij de verhouding die onderzoek bij goed getrainde duursporters telkens terugvindt, waarin ongeveer 80 procent van de trainingen rustig is. Ook voor een recreant is dat een bruikbare vuistregel: het grootste deel van je wintertraining hoort ontspannen te voelen.
Alles samen fiets je 4,5 tot 5,5 uur per week, plus een halfuur kracht. De Wereldgezondheidsorganisatie raadt volwassenen 150 tot 300 minuten matig intensieve beweging per week aan, en spierversterkende oefeningen op twee of meer dagen. Met deze week zit je ruim boven dat minimum, en de twee krachtblokjes dekken het tweede deel.
De rekensom: wat kost ombouwen je deze winter?
Drie van de vier ritten gebeuren binnen, één buiten. Met je eigen mountainbike op een trainer betekent dat elke week twee keer wisselen. Reken grof, want dit is een aanname en geen meting:
- zondagavond: fiets proper maken, achterwiel eruit of trainerband erop, op de trainer zetten: 15 minuten
- zaterdag na de laatste binnenrit: fiets van de trainer, wiel of band terug, rijklaar maken: 10 minuten
Dat is 25 minuten per week. Over een winter van december tot en met februari, dertien weken, kom je op 325 minuten. Dat is ruim vijf uur: ongeveer een volledige trainingsweek uit het schema hierboven.
Eerlijk is eerlijk: vijf uur over een hele winter is geen drama. Wat zwaarder weegt, is het moment zelf. Op dinsdag om kwart over zeven is “eerst nog de fiets ombouwen” precies het excuus dat je nodig hebt om in de zetel te blijven. En wil je partner of je tiener woensdag ook een halfuur fietsen, dan staat daar jouw mountainbike, met jouw zadelhoogte en jouw klikpedalen.
Daar wint een hometrainer voor thuis. Hij staat klaar, je stapt op in je sportkleren, en wie na jou komt, zet het zadel op zijn eigen hoogte. Je mountainbike blijft intussen in de garage, klaar voor zondag.
Waar je op let bij een hometrainer voor deze week
Weerstandstype. Veel hometrainers werken met magneetweerstand of inductie: allebei stil en gelijkmatig, wat telt in een appartement of een huis met slapende kinderen. Een ergometer gaat een stap verder: je stelt een vermogen in watt in en het toestel houdt dat vermogen vast, ook als je trapritme zakt. Voor de 4 x 4 minuten is dat handig: je kiest één wattage per blok en trapt gewoon door.
Weerstandsniveaus. Voor rustige ritten kom je met acht niveaus toe. Wil je vlot van rustig naar hard en terug, of fietsen er meerdere mensen op met een verschillende conditie, dan geeft een fijnere schaal van 32, 48 of meer niveaus je meer controle.
Vliegwiel. Een zwaarder vliegwiel draait vlotter door en geeft een soepelere, stabielere trapbeweging. Bij hometrainers zie je vliegwielen van 7 kilo, maar ook van 15 kilo. Kijk het gewicht na in de specificaties.
Afstelling. Meet op je mountainbike de afstand van het midden van de trapas tot de bovenkant van het zadel en neem die maat mee als vertrekpunt. Kies een model waarvan het zadel in hoogte én horizontaal verstelt en het stuur in hoogte. Moet iedereen in huis erop kunnen, kijk dan ook naar de maximale gebruikerslengte en het maximale gebruikersgewicht. Je zit nooit precies zoals op je eigen fiets; waarom dat soms telt, lees je hieronder.
Apps en hartslag. Via Bluetooth koppel je een tablet of smartphone met trainingsapps zoals Kinomap of Zwift. Op compatibele toestellen gaat de weerstand in Kinomap vanzelf omhoog als de route bergop loopt, wat een uur binnen een stuk minder eentonig maakt. Een Bluetooth-borstband meet je hartslag nauwkeuriger dan de sensoren in het stuur: handig als je op praattempo wil blijven.
Wanneer je eigen mountainbike op de trainer toch beter is
Een hometrainer is niet altijd de juiste keuze. Je eigen fiets op een fietstrainer wint als:
- je de hele winter (bijna) alleen binnen rijdt, zodat je niet hoeft te wisselen;
- je na een bikefitting op exact je eigen positie wil trainen;
- je een tweede fiets hebt die de hele winter op de trainer mag blijven staan, want dan valt het ombouwargument weg.
Fietsen er thuis meerdere mensen, of rijd je in het weekend nog door de modder, dan valt de rekensom meestal uit in het voordeel van een apart toestel.
Tot slot
Wintertraining die werkt, is wintertraining die je volhoudt tot maart. Zet je week op papier, tel hoeveel ritten er binnen gebeuren, en kies het toestel dat bij dat ritme past. Twijfel je tussen twee hometrainers, ga er dan eerst eens op zitten: Fitwinkel heeft showrooms in Schilde en Hasselt waar je toestellen zelf kan uitproberen. Dan staat je mountainbike in maart proper in de garage, en heb jij een winter aan rustige kilometers in de benen.



